مدار بای پس در apc ups چه ویژگی هایی دارند :
مدار بای پس در apc ups دارای ویژگی هایی است که در اینجا به بررسی آن می پردازیم. اصطلاح یوپیاس (UPS) یا Uninterruptible Power Supply به معنی منبع تغذیه بدون وقفه است، و معمولاً در سیستمهای حساس برای جلوگیری از قطع برق و آسیب دیدن تجهیزات استفاده میشه.
اجزای اصلی UPS :
1.باتریها (Battery Bank):
قلب یوپیاس محسوب میشن. انرژی برق رو ذخیره میکنن تا موقع قطع برق، بلافاصله تأمین نیرو رو انجام بدن.
- ظرفیت باتریها معمولاً بر حسب آمپرساعت (Ah) بیان میشه.
- نوع باتریها معمولاً سیلد اسید یا لیتیومی هست.
2.شارژر (Battery Charger):
هنگام وجود برق شهر، وظیفه شارژ باتریها رو داره و جریان شارژ رو کنترل میکنه تا عمر باتری حفظ بشه.
3.اینورتر (Inverter):
انرژی ذخیرهشده باتری (به صورت جریان مستقیم DC) رو به جریان متناوب AC تبدیل میکنه تا دستگاهها بتونن ازش استفاده کنن.
4.رکتیفایر (Rectifier):
عکس اینورتر عمل میکنه — برق AC شبکه رو به DC تبدیل میکنه تا باتریها شارژ بشن یا سیستم تغذیه DC داده بشه.
5.مدار بایپس (Bypass circuit):
اگر یوپیاس دچار خرابی یا اضافه بار بشه، برق از مسیر بایپس مستقیماً به دستگاهها منتقل میشه تا بدون قطعی کار کنن.
6.مدار کنترل و مانیتورینگ (Control Unit):
مغز سیستم UPS که تمام پارامترها مثل ولتاژ، جریان، دما و خطاها رو کنترل و گزارش میده.
7.فیلترها و ترانسفورماتورها (Filters & Transformers):
برای تثبیت ولتاژ و حذف نویزهای الکتریکی شبکه به کار میروند.
مدار بای پس به چه معناست؟
مدار بای پس در apc ups به یک مسیر جایگزین و موازی گفته میشود که طراحی شده تا برق ورودی شبکه (AC Input) را مستقیماً، یا با حداقل تغییرات، به خروجی دستگاههای مصرفکننده (Load) برساند.
به زبان ساده، بایپس مثل یک پل اضطراری است که به برق اجازه میدهد از روی بخشهای اصلی و پردازشگر یوپیاس (رکتیفایر و اینورتر) عبور کند.
چرا این مسیر جایگزین نیاز است؟ (وظیفه اصلی)
هدف اصلی مدار بایپس حفظ پایداری و تداوم تغذیه در شرایط غیرعادی است. چهار دلیل اصلی برای وجود این مدار وجود دارد:
-سرویس و نگهداری (Maintenance):
اگر بخواهید اینورتر یا شارژر UPS را برای تعمیر یا تعویض قطعات باز کنید، میتوانید با فعال کردن بایپس، برق را از طریق این مسیر پشتیبان به مصرفکنندهها وصل کنید. این کار باعث میشود دستگاههای حساس شما حین تعمیرات یوپیاس، خاموش نشوند.
-مدیریت خطا (Fault Tolerance):
در صورت بروز نقص فنی جدی در قطعات الکترونیکی داخلی UPS (مثلاً خرابی اینورتر)، مدار بایپس به طور خودکار (Automatic Bypass) فعال میشود تا برق شهری مستقیماً به دستگاه برسد و از قطعی ناگهانی جلوگیری شود.
-مدیریت اضافهبار (Overload):
اگر میزان برق مصرفی ناگهان از ظرفیت خروجی UPS فراتر رود، بایپس فعال شده و برق شبکه را عبور میدهد تا از سوختن یا خاموش شدن ناگهانی UPS جلوگیری شود.
-انتقال نرم (Seamless Transfer):
در UPSهای آنلاین و پیشرفته، بایپس نقش بسیار مهمی در سوئیچینگهای داخلی دارد تا زمان انتقال بین برق شبکه و باتری (Transfer Time) به صفر نزدیک شود و پایداری ولتاژ حفظ گردد.
وظیفه مدار بایپس در یوپیاس چیست؟
مدار بایپس کمک میکند برق بدون عبور از مسیر داخلی UPS، مستقیماً به دستگاههای مصرفکننده برسد زمانی که:
- یوپیاس دچار خرابی یا اضافه بار شده باشد.
- نیاز باشد یوپیاس از مدار جدا شود برای سرویس یا تعمیر، بدون اینکه برق دستگاهها قطع بشود.
- اینورتر یا مدار داخلی در حال تست یا سوئیچ باشد (در UPSهای آنلاین، موقع تعویض حالتها).
در یو پی اس از مدار بای پس چه استفاده ای می گردد؟
1. تأمین برق مستقیم به بار در زمان خرابی یوپیاس
اگر بخشهای الکترونیکی مثل اینورتر، رکتیفایر یا کنترل دچار ایراد بشن، مدار بایپس وارد عمل میشه تا برق اصلی (City Power) بدون وقفه مستقیماً به مصرفکننده برسه.
نتیجه: وسایل حساس مثل سرور یا تجهیزات پزشکی قطع نمیشن، فقط محافظت یوپیاس موقتاً غیرفعال میشه.
2. امکان سرویس و تعمیر بدون خاموشی سیستم
وقتی بخوای یوپیاس رو بررسی، تعویض باتری یا تعمیر کنی، اپراتور میتونه بهصورت دستی مدار بایپس رو فعال کنه تا برق همچنان جریان داشته باشه.
به این حالت میگن Maintenance Bypass یا بایپس تعمیراتی.
نتیجه: تعمیرکار با خیال راحت کارش رو انجام میده، ولی سیستم مصرفی همیشه روشن می ماند.
3. حفاظت در برابر اضافهبار (Overload Protection)
اگر توان خروجی یوپیاس کمتر از نیاز مصرفکننده بشه (یعنی بار زیاد باشه)، مدار بایپس خودکار برق شبکه رو مستقیماً عبور میده تا یوپیاس آسیب نبینه.
نتیجه: از سوختن یا خاموش شدن یوپیاس جلوگیری میشه.
4. تبدیل مسیر در زمان بروز خطای داخلی یا تست سیستم
در یوپیاسهای آنلاین (Double Conversion)، گاهی هنگام تست یا سوئیچ بین حالتهای عملکرد، سیستم برای چند میلیثانیه به بایپس منتقل میشه تا تغییرات بدون قطعی انجام بشه.
5. پایداری جریان در لحظات انتقال
حتی در بعضی مدلهای پیشرفته، بایپس بهصورت همزمان با اینورتر کار میکنه تا در لحظهی تغییر منبع (از باتری به برق شهر یا برعکس)، نوسان ولتاژ به حداقل برسه.
مدار بای پس روی باتری چه اثری دارد؟
مدار بایپس (Bypass) هیچ تأثیر مستقیمی روی باتری یوپیاس نداره — بلکه باعث میشه باتری غیرفعال بشه یا از مدار خارج بشه در لحظهای که بایپس فعال است.
رفتار باتری در زمان فعال شدن بایپس
یوپیاس سه مسیر اصلی داره:
- برق شهر → رکتیفایر → باتری (برای شارژ)
- باتری → اینورتر → خروجی (برای زمان قطعی برق)
- مدار بایپس → برق شهر → خروجی مستقیم
وقتی بایپس فعال میشه:
- مسیرهای (1) و (2) غیرفعال میشن یا از مدار جدا میشن.
- بنابراین دیگه هیچ جریان از یا به باتری رد نمیشه.
- باتری نه تخلیه میشه نه شارژ میشه تا زمانی که بایپس غیر فعال بشه و UPS به حالت نرمال برگرده.
نتیجه عملی برای باتریها
باتری در حالت استراحت قرار میگیره
چون هیچ مصرف یا شارژی انجام نمیگیره. این باعث کاهش استهلاک یا گرمایش میشه.
در حالت بایپس، UPS دیگر پشتیبان ندارد
یعنی اگر همزمان با بایپس برق شبکه قطع شود، چون باتری خارج از مدار است، برق به دستگاهها نخواهد رسید.
ممکن است باتری شارژ نماند اگر بایپس طولانی فعال باشد
در برخی مدلهای سادهتر، وقتی بایپس فعال است، مدار شارژ هم متوقف میشود. در مدلهای حرفهای ممکن است شارژ باتری همچنان ادامه یابد ولی خروجی از مسیر بایپس عبور کند.
